SELECTIE V en APPENDIX. 1 JUNI

SELECTIE V

  • Averte oculos—–ne videant vanitatem.( Ps.119)

Let op uw oogen wel, want z’ hebben vreemde kragten

Zoo over onzen wil, als over onz’ gedachten;

Zoo wie de tugt bemint, en schouwt den geilen brand,

Die houdt zyn dertel oog gedurig in den band.

  • Melior una dies Deo, quàm centum huic seculo.(J.Cras.)

Een dag voor onzen God stel ik voor duizend daegen

Besteed aen d’ydelheid of s’werelds zot behaegen.

  • —–Mortalia facta peribunt nedum sermonum stet honos & gloria vivax.( Horatius)

De tyd velt alles door zyn kragten;

Wat zal men dan bestendig agten?

  • Res incerta potentûm.( Virgilius)

Der grooten ’t grootste goed

Het meest men vreezen moet.

  • Vanitas vanitatum.( Eccle.1)

Des werelds grootste pragt en al haer eelste goed

Baert niet als ydelheid en droefheid in ’t gemoed.

  • Danda venia lapso.( Max.Fred.)

Die heeft gefaeld, en niet meer dwaelt

Moet worden met liefd’ aengehaeld.

  • Dat veniam corvis, vexat censura columbas.( Juvenalis)
  • Magni fures ducunt parvos ad patibulum.

De groote dieven doen de kleinen ’t al bekoopen

De kleinen hangt men op, de grooten laet men loopen.

  • Custos omnium virtutem est verecundia.( Car.Theoph.)

Alwaer geen schaemt’ is meer,

Daer is geen deugd nog eer.

  • Equali opus est dexteritate, tam ad dicendum verum, quam ad tacendum.( Rochefoucault)

De waerheid zeggen, en van pas de waerheid zwygen

Verdienen alle beid’ gelyken lof te krygen.

  • Res judicata habetur ut vera.( Max.Fred.)

Als ’t vonnis is geveld,

Men ’t als een waerheid stelt.

  • In vestitu ne glorieris unquam.

Zyt gy wel opgetooid,

Verheft u daerom nooit.

  • Vestis sit calida, mensa sobria, somnus brevis, & erit tibi longior vita.( Schol.Salern.)

Een kleed wel warm, een schappelyke disch,

Een korte slaep ons maeken oud en fris.

  • Qui primus cedit in rixis, vincit.( Demosthenes)

-Die in het kyven wykt, en d’ eerste weet te zwygen,

Met regt en reden moet den meesten lof verkrygen.

  • Qui se statuit vincere, debet velle.( Max.Fred.)

Die voor zig neemt zig zelven t’ overwinnen,

Moet maer met ernst dit willen en beginnen.

  • Si calami spernas & linguae vulnera vincês.( Statius)

Al heeft men u vergramd, en ‘k weet niet wat gedaen,

Wilt gy verwinnaer zyn, zoo trekt het u niet aen.

  • Ignis, grando, fames & mors: omnia haec ad vindictam creata sunt.( Eccli.39)

Vier, hagel, honger, dood, onweêr,

Het zyn al straffen van de Heer.

  • Nemo magis vindicta guadet quàm femina.( Car.Theoph.)

Daer is geen mensch, die meer vermaek,

Als eene vrouw, neemt in de wraek.

  • Semper & infirmi est animi exiguique voluptas Ultio.( Juvenalis)

Hy heeft een zwakken moed, hy schept een slegt vermaek,

Die zyne zinnen stelt op ’t nemen van de wraek.

  • Exultatio animae & cordis, vinum moderatè potatum.( Eccle.31)

-Het zoete druivezap verquikt des menschen hert,

Wanneer het buiten maet maer niet genuttigd werd.

-Wyn, dien men drinkt met kleine maeten,

Zal aen het bloed en herte baeten.

  • In vino veritas.( Plinius)

-De waerheid komt door ’t drinken aen den dag,

Die anderszins heel diep verborgen lag.

-Uit ’s herten grond,

Spreekt dronkaerts mond.

-Die nugter weet te veinzen,

Zegt dronken zyn gepeinzen.

  • Vina cere m replent fumo, expensa crumenam vento.( Max.Fred.)

All’ overvloed van wyn vervult ons hoofd met dampen,

Verquisting vult onz’ beurs met wind en veele rampen.

  • Vino forma perit, vino corrumpitur aetas.( Properius)

Door wyn bedorven word de schoonheid van gelaet,

Door wyn des levens loop te vroeg ten einde gaet.

  • Vinum & adolescentia, duplex incendium voluptatis.(S.Hieronymus)

De prille jeugd en goede wyn

Verwekzels van de wulpsheid zyn.

  • Vinum lac senum.( Com.Us.)

De wyn is melk voor oude liên:

Geen beet’ren drank m’hun aen kan biên.

  

  • Vir sapiens vix tacitè ridebit.( Eccle.11)

Een wel bedaerd en wyze man

Niet zonder reden lagchen kan.

  • Ne parcas virgae, qui diligit, punit. (Com.Us.)

Die wilt zyne kinders wilt in eer en deugd opvoên,

Geen roeden spaeren moet, wanneer zy quaelyk doen.

  • Virtus crescit in adversis.( Seneca)

Men niet kennen kan een mannelyken moed,

Dan als hy zig bevindt in druk of tegenspoed.

  • Ascensus ad virtutem est lentus, descentus celerrimus.( Bal.Grac.)

Met veele langzaemheid men tot de deugd opgaet,

Maer op een korten tyd neder daelt tot ’t quaed.

  • Audendo virtus crescit, tardando timor.( L.Ann.Seneca)

Doordat men ’t durft bestaen, wordt grooter onzen moed;

In twyffel als men blyft, de vrees men groeien doet.

  • Et genus & virtus, nisi cum re, vilior algâ est.( Horatius)

Men agt geen deugd, geen edel bloed,

Ten zy gepaerd met geld en goed.

  • Excitat auditor studium, laudataque virtus crescit, & immensum gloria calcar habet.( Ovidius)

Graeg als men word gehoord en onze deugd geprezen,

Men krygt veel grooter drift om meer geägt te wezen.

  • Hollandorum virtus est patientia, Hispanorum vitium impatientia. ( Bal.Grac.)

Der Battavieren deugd is de langmoedigheid,

Der Spagnaerden gebrek is d’ onverduldigheid.

  • Omnis virtus in actione consistit.( Cicero)

De waere deugdzaemheid bestaet,

Niet in de tong, maer in de daed.

  • Optimum viaticum virtus.( J.Cras.)

-Wanneer gy reizen wilt met vreugd,

Voor ’t beste reisgeld, neemt de deugd.

-In Gods wegen

Is Gods zegen.

  • Quo magis sapit virtus, eo magis nauseat mundus.( J.Cras.)

Hoe meerd’ren smaek men vindt in d’ eer en in de deugd,

Hoe meerd’re walg men krygt van alle ‘s werelds vreugd.

  • Seriûs aut citiùs virtus coronabitur.( Tacitus)

Hoe gy het keert, hoe gy het wendt,

De deugd bekroont word op het end.

  • Virtus solida fugit à peccati umbra.( J.Cras.)

Een wel gegronde deugd geen zonden ligt begaet,

Vlugt zelfs met allen ernst de schaduw van het quaed:

Maer die baldadiglyk zig in het perykel stelt,

Word eerder als hy meent van duivel neêrgeveld.

  • Virtutes in prosperitate sunt dulces & faciles, in tribulatione sunt difficiles & amare. ( Bal.Grac.)

Als alles gaet voor wind,

Men ligt de deugd bemint:

Maer in den tegenspoed

De deugd valt zelden zoet.

  • Virtutibus dives, dives in omnibus.( J.Cras.)

Die ryk in deugden leeft,

In alles rykdom heeft.

  • Ex visu cognoscitur vir.( Eccli.19)
  • Imago animi, visus est.( Cicero)

Een mans gezigt

Bedriegt niet ligt.

  • Cum rectè vivis, ne cures verba malorum: arbirtii non est nostri quid quisque loquatur. ( Verinus)

Die goed van leven is, om geen zaek geven moet:

En laghen met het geen dat klap of snap hem doet.

  • Miseri nos! quibus, datum est nasci in moerore, vivere in labore, & mori in dolore. ( S.Bernardus)

Zoo mensch ter wereld komt, begint hy smert te voelen,

Zoo lang hy adem schept, moet hy ellendig woelen,

En als hy sterven gaet, dan doet hem alles pyn:

Dus ’t is niet altyd vreugde op d’aerde mensch te zyn.

  • Non vivis, ut edas; sed edis, ut vivas.( Cicero)

Laet u drank en eten geven,

Niet uit lust, maer om te leven.

  • Qualis vita, finis ita.( Com.Us.)

Zulk een leven, zulk een sterven,

Quaelyk sterven, hemel derven,

Zalig sterven, hemel erven.

  • Quietissimam vitam agerent homines in terra, si haec duo verba meum & tuum è natura omnium rerum tollerentur.( Seneca)

Was ’t woordje ’t mijn en ’t uw ver weg van d’aerd’ gedreven,

Een ieder zou op d’aerd’ in groote ruste leven.

  • Refert quàm benè quis vivat, qaumdiu non refert.( Publ.Syr.)

Het geeft ons luttel baet, veel jaeren dat men heeft,

Ons grootste voordeel is, wel dat men heeft geleefd.

  • Si fueris Rome, Romano vivito more; si fueris alibi, vivito sicut ibi.( Com.Us.)

Die zig te Romen vindt, moet zig naer Romen voegen,

Die elders is, moet ook zig anders vergenoegen.

  • Vapor est vita hominis super terram.( J.Cras.)

Het leven van den mensch als damp of rook vergaet:

Gebruikt dan wel den tyd, eer dat het word te laat.

  • Vita quid est hominis? Spes et formido futuri, multum tristitiae, laetitiaeque parum. Vita quid est hominis? Viridantis flosculus horti, sole oriente, oriens, sole candente, cadens.  ( Guicciardinus)

De mensch in hoop en vrees op deze wereld leeft,

En tegen luttel vreugds, hy vele droefheid heeft:

Zyn leven is een bloem, die haestelyk vergaet,

Die opstaet met de zon, met de zon ondergaet.

  • Ut tibi vivas, oportet alteri vivas.( Bal.Grac.)

Opdat gy voor u zelf wel leeft,

U tot een anders dienst begeeft.

  • Ut desint vires, tamen est laudanda voluntas.( Ovidius)

Daer goede daed niet wel kan wezen,

De goede wil moet zyn geprezen.

  • Carnalis nil nisi fumus amor.( Verinus)

De vleeschelyke liefd’ zoo als een rook vervliegt;

In ’t eerste schynt zy zoet, op ’t laetste zy bedriegt.

  • Maxima cuntarum victoria, victa voluptas.( Verinus)

Wie over geilen lust met wysheid zegepraelt,

Met regt hy by elk een den grootsen lof behaelt.

  • Momentaneum quod delectat, aeternum quod cruciat.( S.Chrisostomus)

‘t Duert maer een oogenblik ’t geen wereld vreugde noemt,

En daer de ziele word voor eeuwig om verdoemt.

  • Non fallit mundus, fallit quoque foeda voluptas, et nihil est tutum, divinum praeter amorem.

Des werelds  slim bedryf is al gedurig liegen,

De wellust met de pragt doet niet als mensch bedriegen;

Gods liefde niet bedriegt, hy is het eeuwig goed,

De rest’ is enkel rook, die haest verdwynen moet.

  • —-Nulla est sincera voluptas, sollicitumque aliquid laetis intervenit.( Ovidius)

Nooit vreugd zoo onvermengd, nooit een zoo groot verblyden,

Of ’t heeft zyn bitterheid, en ’t heeft al menig lyden.

  • Sperne voluptates; nocet empta dolore voluptas.( Horatius)

Veragt des werelds vreugd, veragt de vuile lusten;

Want zy doen anders niet als uwe ziel ontrusten.

  • Voluptatem usurae sunt morbi. ( S.Hieronymus)

Die aen zyn vuilen lust den vollen toom wilt geven,

Zig zelf zal nooit voldoen, en in veel quaelen leven.

  • Urbanitas est ridicula, si sit exessiva.( Car.Theoph.)

Die in beleefdheid houdt geen maet,

Word uitgelagchen en versmaed.

  • Urbanitas excessiva, est suspecta.(Car.Theoph.)

Die te veel is beleefd,

Met regt nadenken geeft. 

  • Curando fieri quaedam pejora videmus vulnera, quae meliùs non tetigisse foret.

Men heeft het menigwerf met droefheid ondervonden,

Dat te veel Artezny verergert veele wonden.

  • Ex vulnere pulchior.

-Waer meerder wonden zyn, daer is ook meerder eer,

Wanneer men die ontfangt voor ’t Geloof, voor den Heer.

-Bereidt u, vroome ziel, om met geduld te draegen

Al wat boven komt, al zyn het harde slagen,

Dat brengt u voordeel by: des Heeren wond’re hand

Geneest ook als zy quetst, en koelt ook als zy brandt.

  • Vulneribus foecunda suis. Sanguis Martyrum semen est Christianorum.

De wonden en het bloed der vroome Martelaeren

Zyn zaeden, die aen kerk ontelb’re kinders baeren.

  • Nosse cupis, qualis tibi virgo futura sit uxor? Matris ad ingenium respice, certus eris. ( Owenus)

Als iemand weten wilt, hoe zyne vrouw zal wezen,

Hy kan dat uit ’t gedrag van haere moeder lezen.

  • Quo tempore ducenda est uxor? Juneni nondum, seni nunquam.( Stobaus)

Zegt my, welk is de tyd van paeren?

Het past nog niet voor jonge jaeren;

Voor oude luiden is ’t te laet:

Het best is dan de middelmaet.

  • Uxorem doce, aut perfer.(Max.Fred.)

Het is van ouds, ô Man! Een regel van de trouw:

Of betert, of verdraegt de zwakheid van een vrouw.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s